Grzybica dotyczy różnych miejsc
Wybierz to, które Cię dotyczy — objawy i leczenie różnią się między sobą.
Grzybice stóp
Grzybica stóp nie wygląda u każdego tak samo. Wyróżnia się trzy odmiany — różnią się objawami i miejscem, w którym się pojawiają.
Grzybica międzypalcowa
var. interdigitalis — ogniska wyprzeniowe, niekiedy z maceracją naskórka. Najczęściej zajmuje przestrzenie III/IV i IV/V, czyli między trzecim a czwartym oraz czwartym a piątym palcem.
Grzybica potnicowa
var. dyshidrotica — liczne pęcherzyki i zlewne ogniska wysiękowe. Ta odmiana bywa mylona z reakcją alergiczną.
Grzybica złuszczająca
var. hyperkeratotica — ogniska hiperkeratotyczne z licznymi popękaniami. To ta odmiana zajmuje pięty i podeszwy. Opisuję ją osobno niżej.
Grzybica pięt — gdy skóra pęka
Grzybica pięt to potoczna nazwa odmiany złuszczającej. Wygląda inaczej niż grzybica między palcami — nie swędzi tak mocno, nie ma pęcherzyków, nie ma wilgoci. Zamiast tego skóra na piętach staje się sucha, gruba i zaczyna się złuszczać.
Dlatego bywa brana za zwykłe przesuszenie. Kobiety smarują pięty kremem przez miesiące, a problem wraca — bo krem nie działa na grzyba.
Jak wygląda grzybica pięt
- skóra na pięcie i podeszwie jest sucha, matowa, szarawa
- złuszcza się drobnymi płatkami, przypomina mączkę
- warstwa rogowa grubieje, pojawiają się popękania
- zmiana obejmuje całą podeszwę i boki stopy
- swędzenie jest słabe albo nie ma go wcale
Pękające pięty czy grzybica?
To nie to samo. Zwykłe rozpadliny biorą się z nacisku i suchości — skóra pęka w jednym miejscu, wokół jest zdrowa. Przy grzybicy złuszcza się cała podeszwa.
Rozstrzyga badanie mykologiczne, nie oko.
Grzybica pięt rzadko występuje sama. Zwykle towarzyszy jej zajęcie paznokci — grzyb przechodzi ze skóry na płytkę. Dlatego przy tej odmianie zawsze oglądam też paznokcie.
Grzybica paznokci u nóg — objawy
Grzybica paznokci u nóg, tinea unguium s. onychomycosis, objawia się przez zgrubienie, przebarwienie, łamliwość, nadmierne rogowacenie i pobruzdowanie płytek. Do zakażeń dochodzi zwykle w miejscach użytku publicznego: uzdrowiskach, SPA, gabinetach kosmetycznych i pływalniach. Przebieg choroby jest przewlekły, leczenie długotrwałe.
Czynniki predysponujące
- wiek starszy
- zaburzenia mikro- i makrokrążenia kończyn
- spadek odporności organizmu
- steroidoterapia i immunosupresja
- zaburzenia endokrynologiczne
- nadmierna potliwość stóp
- narażenie zawodowe i środowiskowe
- troficzne zmiany płytek paznokciowych
- nieprzewiewne obuwie
Nie każda zmiana na paznokciu to grzybica
Zgrubiały albo przebarwiony paznokieć bywa skutkiem urazu, łuszczycy albo długiego noszenia lakieru hybrydowego. Wygląda podobnie, ale wymaga czegoś innego niż leczenie przeciwgrzybicze.
Dlatego zanim zacznę leczyć, potwierdzam rozpoznanie badaniem. Zobacz, jak przebiega leczenie grzybicy paznokci →
Kandydoza wałów i płytek paznokciowych
Peryonychia et onychia candidomycetica s. candidiasis unguium jest chorobą zakaźną wywołaną przez grzyby rodzaju Candida. Objawia się poprzez obrzęk, zaczerwienienie i bolesność wałów, z wydobywaniem treści ropnej pod wpływem ucisku.
W przebiegu choroby płytki zmieniają się na szaro-żółtawo-brunatne, bez połysku, przerośnięte i rozwarstwione. Do zakażeń dochodzi zwykle w miejscach użytku publicznego. Przebieg jest przewlekły.
Część I
Przygotowanie do zabiegu
I A. Higiena i pielęgnacja paznokci
Codzienna pielęgnacja nie wyleczy grzybicy, ale bez niej leczenie się nie utrzyma. To, co robisz w domu między wizytami, decyduje o tym, czy zakażenie wróci.
1 · Mycie i osuszanie
Delikatne mydło, ciepła woda. Najważniejsze jest dokładne osuszenie — zwłaszcza między palcami. Wilgoć sprzyja rozwojowi grzybów.
2 · Obcinanie paznokci
Prostą linią, nie za krótko, nie zaokrąglając rogów. Zbyt krótkie obcinanie tworzy mikrouszkodzenia, przez które wnika zakażenie.
3 · Odkażanie obuwia
Obuwie jest najczęstszym źródłem nawrotu. Jeśli buty nie zostaną odkażone, zakażenie wraca mimo leczenia. W gabinecie ozonuję obuwie — jedna para, godzina.
4 · Unikanie wilgoci
Nie chodź boso na basenie i pod prysznicem publicznym. Nie pożyczaj ręczników, skarpet ani obuwia — zakażenie przenosi się w ten sposób najczęściej.
Czego nie robić przed wizytą
Jeśli planujesz badanie mykologiczne, nie stosuj preparatów przeciwgrzybiczych przez kilka dni przed pobraniem — mogą zafałszować wynik. Nie obcinaj też paznokci tuż przed wizytą, bo potrzebuję materiału do pobrania.
I B. Badanie mykologiczne — jak przebiega
Badanie mykologiczne pozwala ustalić, jaki grzyb odpowiada za zakażenie — a czasem, że grzyba w ogóle nie ma. To rozstrzyga o dalszym postępowaniu.
Jestem magistrem analityki medycznej. Pobranie materiału wykonuję sama, w gabinecie.
Pobranie materiału
Pobieram fragment zmienionej płytki albo zeskrobinę ze skóry. Nie boli — materiał pochodzi z warstwy, która jest już martwa.
Badanie w laboratorium
Materiał trafia do Laboratorium Mikrobiologiczno-Analitycznego Jędryka-Sikora przy ulicy Popiełuszki 16 w Częstochowie. Wykonywane jest badanie mikroskopowe, a w razie potrzeby hodowla.
Wynik
Na wynik czeka się od tygodnia do kilku tygodni — hodowla wymaga czasu. Cena badania obejmuje pobranie i wynik. Nie płacisz osobno laboratorium.
I C. Preparaty przed zabiegiem
Preparaty przeciwgrzybicze dostępne bez recepty — kremy, maści, pudry i spraye — działają na skórę i zmniejszają objawy: swędzenie, zaczerwienienie, złuszczanie. Pomagają utrzymać stopy suche.
Przy zmianach na płytce paznokciowej ich skuteczność jest ograniczona. Substancja czynna nie przenika przez zgrubiałą, zrogowaciałą płytkę — dlatego przed jej zastosowaniem trzeba zmienioną warstwę opracować.
Zanim zaczniesz stosować jakikolwiek preparat, warto ustalić, z czym mamy do czynienia. Miesiące smarowania bez rozpoznania to najczęstszy powód, dla którego pacjentki trafiają do mnie po roku od pierwszych objawów.
Część II
Czas trwania zabiegu
Najczęstsze pytania przed pierwszą wizytą dotyczą trzech rzeczy.
Ile trwa
15 minut
oczyszczenie jednego zmienionego paznokcia
Czy boli
Nie boli
usuwam warstwę, która jest już martwa
Ile wizyt
Kilka
płytka odrasta stopniowo, wracamy do niej
Czas zależy od tego, ile paznokci jest zajętych i jak głęboko sięga zmiana. Przy jednym paznokciu to kwadrans. Przy wszystkich — cała wizyta.
Czy zabieg boli
Nie. Usuwam warstwę płytki, która jest już zniszczona przez grzyb — martwa tkanka nie ma unerwienia. Pracuję frezarką i skalpelem, ostrożnie, żeby nie naruszyć zdrowej części ani skóry wokół.
Czasem po zabiegu pojawia się uczucie napięcia albo lekkiego pieczenia — to mija w ciągu kilku godzin. Jeśli w trakcie poczujesz dyskomfort, powiedz. Przerywam i zmieniam sposób pracy.
Czego nie robię
Nie stosuję znieczulenia i nie przepisuję leków. Podolog nie ma do tego uprawnień — to należy do lekarza.
W zaawansowanych przypadkach, gdy zajęte są wszystkie paznokcie albo zmiana obejmuje macierz, potrzebne bywa leczenie doustne. Wtedy kieruję do dermatologa. Sama prowadzę opracowanie płytki i nadzór nad odrostem.
Część III
Procedura zabiegu
Wizyta przebiega w stałym porządku. Poniżej opisuję, co się dzieje po kolei.
Ocena
Oglądam stopy i paznokcie, pytam o czas trwania objawów, wcześniejsze leczenie i choroby współistniejące. Ustalam, czy potrzebne jest badanie mykologiczne.
Przygotowanie płytki
Skracam płytkę do odpowiedniej długości i odsłaniam zmieniony fragment. Przy grzybicy paznokcie bywają tak grube, że najpierw trzeba je zredukować.
Usunięcie zmienionego materiału
To główna część zabiegu. Frezuję i piłuję zniszczoną warstwę, docierając do zdrowej tkanki. Pracuję ostrożnie, żeby nie uszkodzić skóry wokół płytki.
Opracowanie skóry
Przy grzybicy złuszczającej usuwam też zmienioną warstwę rogową z podeszwy i pięt. Bez tego preparaty nie przenikają.
Zalecenia
Tłumaczę, co robić w domu i kiedy wrócić na kontrolę. Od tego, czy zalecenia będą przestrzegane, zależy tempo leczenia.
Po zabiegu paznokcie i skóra są oczyszczone. Efekt widać od razu — płytka jest cieńsza i jaśniejsza. Ale to nie koniec leczenia: zdrowa płytka musi odrosnąć, a to wymaga czasu.
Nie wiesz, czy to grzybica?
Obejrzę stopy i powiem, z czym mamy do czynienia.
Jeśli potrzebne będzie badanie — pobiorę materiał podczas tej samej wizyty.
Część IV
Czas trwania leczenia grzybicy stóp i paznokci
To pytanie pada na każdej pierwszej wizycie. Odpowiedź nie jest krótka, ale jest uczciwa: leczenie grzybicy trwa miesiącami, a przy paznokciach nawet ponad rok.
Powód jest prosty. Zdrowy paznokieć musi odrosnąć, a rośnie wolno — około milimetra na miesiąc. Do pełnej wymiany płytki potrzeba roku, czasem półtora. Skóra regeneruje się szybciej, ale i tam potrzeba tygodni.
Po pierwszej wizycie
Paznokcie są cieńsze i jaśniejsze, skóra opracowana. To efekt mechaniczny — widoczny od razu, ale jeszcze nie wyleczenie.
Po kilku tygodniach
Objawy skórne ustępują — swędzenie, zaczerwienienie, złuszczanie. Przy grzybicy pięt skóra przestaje pękać.
Po kilku miesiącach
Od nasady zaczyna odrastać zdrowa część płytki. Widać wyraźną granicę między nową a starą tkanką. To pierwszy pewny znak, że leczenie działa.
Po roku, czasem dłużej
Płytka jest wymieniona w całości. Paznokcie stóp rosną wolniej niż u rąk — dlatego przy nich proces trwa najdłużej.
Dlaczego grzybica wraca
Najczęściej z powodu obuwia. Zarodniki utrzymują się w butach miesiącami i po zakończonym leczeniu zakażają stopę od nowa. Dlatego odkażenie obuwia nie jest dodatkiem — jest częścią leczenia.
Druga przyczyna to nadmierna potliwość. Wilgotne środowisko sprzyja grzybom — jeśli jej nie ograniczymy, nawroty będą się powtarzać niezależnie od tego, jak dokładnie opracujemy płytki.
Leczenie grzybicy wymaga cierpliwości. Nie da się tego skrócić — płytka rośnie w swoim tempie. Ale efekt jest trwały, jeśli doprowadzimy rzecz do końca i zajmiemy się przyczyną, nie tylko objawem.
Część V
Konsultacja i umawianie wizyty
Pierwsza wizyta zaczyna się od rozmowy i obejrzenia stóp. Dopiero potem ustalam, co dalej.
Co warto przygotować
- od kiedy trwają objawy
- jakie preparaty już stosowałaś
- choroby przewlekłe i przyjmowane leki
- wyniki wcześniejszych badań, jeśli były
Masz hybrydę na paznokciach?
Nie musisz jej zdejmować przed wizytą. Zrobię to na miejscu, bez dodatkowej opłaty — płacisz tylko za właściwy zabieg.
Bezpieczeństwo i sterylizacja
Przy grzybicy to pytanie pada często — i słusznie. Narzędzia sterylizuję w autoklawie w temperaturze 134 stopni przy ciśnieniu 2,1 bara. Każdy zestaw jest pakowany osobno, każdy cykl zapisany i kontrolowany testami.
Ostrza są jednorazowe. Ręczniki, podkłady i rękawiczki — jednorazowe.