Nie pracuję na stopie, o której nie wiem, czy ma czucie.
Przy cukrzycy zmienia się nie to, co robię, tylko to, co robię wcześniej. Każdą wizytę poprzedza badanie — sprawdzam czucie i ukrwienie, zanim dotknę stopy narzędziem.
Powód jest prosty: przy osłabionym czuciu skaleczenie może pozostać niezauważone przez wiele dni. Dlatego wolę wiedzieć, z czym mam do czynienia.
W skrócie
cztery etapy
badania, zanim zacznę zabieg
od 100 zł
cena zależy od zakresu pracy
bez skierowania
wystarczy umówić wizytę telefonicznie
Co sprawdzam przed zabiegiem
Całość zajmuje kilkanaście minut i odbywa się podczas tej samej wizyty. Nie trzeba przychodzić dwa razy.
Pytam o poziom cukru, czas trwania choroby i przyjmowane leki. Pytam też o samopoczucie tego dnia.
Warto przynieść wyniki ostatnich badań, jeśli są pod ręką. Nie są konieczne, ale pomagają.
Sprawdzam kształt stopy, miejsca największego nacisku, kolor i temperaturę skóry, stan paznokci i przestrzeni między palcami.
Szukam też miejsc, które mogłyby się otrzeć w bucie.
Badam monofilamentem — cienkim włóknem, którym dotykam wybranych punktów na podeszwie. Zadaniem jest powiedzieć, czy czuje się dotyk.
Nie boli i nie zostawia śladu.
Badam kamertonem — przykładam drgający widełkowy przyrząd do kości i pytam, kiedy drganie ustaje.
Czucie wibracji słabnie wcześniej niż czucie dotyku, więc ten test wychwytuje zmiany na wczesnym etapie.
Mierzę też tętno na stopie
Wyczuwalne tętno mówi o ukrwieniu, a ukrwienie decyduje o tym, jak szybko goją się drobne skaleczenia. Jeśli tętna nie wyczuwam albo wyniki badania czucia budzą wątpliwość — mówię o tym wprost i sugeruję konsultację w poradni diabetologicznej.
Co wykonuję w gabinecie
Zabiegi są te same co u pozostałych pacjentów. Różnica leży w ostrożności: pracuję wolniej, mniejszymi warstwami i zostawiam więcej marginesu.
Skracanie i opracowanie paznokci
Bez wcinania się w wały. Przy zgrubiałej płytce ścieniam ją, żeby nie uciskała łożyska.
Usuwanie zgrubień i modzeli
Warstwami, z zostawieniem warstwy ochronnej. Twarda skóra przy zaburzonym czuciu bywa miejscem, pod którym powstaje rana.
Odciążenia
Zdejmują nacisk z punktu, w którym powstaje zgrubienie. Przy cukrzycy mają większe znaczenie niż sam zabieg.
Pielęgnacja suchej skóry
Sucha skóra pęka, a pęknięcie jest wrotami zakażenia. Dobieram preparat i tłumaczę, jak go stosować.
Czego nie robię
Podolog nie zastępuje lekarza. Przy części sytuacji moja rola kończy się na rozpoznaniu i skierowaniu dalej.
Nie leczę ran i owrzodzeń
To należy do poradni leczenia ran albo diabetologicznej. Jeśli widzę taką zmianę, mówię o tym i kieruję dalej.
Nie przepisuję leków
Ani antybiotyków, ani preparatów na receptę. Podolog nie ma do tego uprawnień.
Nie prowadzę leczenia cukrzycy
Zajmuję się stopami. Poziom cukru, leki i kontrola choroby pozostają po stronie lekarza prowadzącego.
Nie odsyłam bez wyjaśnienia
Jeśli coś przekracza mój zakres, mówię co, dlaczego i do jakiego specjalisty się zgłosić. Nie zostawiam z samym „to nie u mnie”.
Co robić między wizytami
Przy zaburzonym czuciu wzrok zastępuje ból. Codzienne obejrzenie stóp wychwytuje to, czego stopa sama nie zgłosi.
Oglądaj codziennie
Także podeszwy i przestrzenie między palcami. Lusterko postawione na podłodze zastąpi skręcanie się w niewygodnej pozycji.
Sprawdzaj buty ręką
Zanim je włożysz. Kamyk, zagięta wkładka albo wystająca nitka mogą otrzeć skórę, zanim poczujesz dyskomfort.
Sprawdzaj temperaturę wody
Ręką albo termometrem, nie stopą. Przy osłabionym czuciu łatwo o oparzenie, którego się nie zauważy.
Nawilżaj, ale nie między palcami
Krem na podeszwę, pięty i grzbiet stopy. Przestrzenie międzypalcowe zostaw suche — wilgoć sprzyja maceracji.
Nie chodź boso
Także w domu. Skaleczenie o próg albo nastąpienie na drobny przedmiot może pozostać niezauważone.
Nie usuwaj zgrubień sama
Bez tarki, żyletki i preparatów na odciski. Przy zaburzonym czuciu skaleczenie nie da o sobie znać.
Kiedy nie czekać na umówioną wizytę
Zaczerwienienie, obrzęk, miejsce cieplejsze od reszty stopy, sącząca się rana albo zmiana koloru palca — to sytuacje, przy których warto zgłosić się od razu, do mnie albo do lekarza. Wcześniej znaczy tu prościej.
Umów wizytę
Powiedz przy umawianiu, że chorujesz na cukrzycę. Zarezerwuję więcej czasu — badanie przed zabiegiem trwa kilkanaście minut.
Jeśli nie możesz przyjść do gabinetu, dojeżdżam w promieniu piętnastu kilometrów od Częstochowy.